Núi Cấm mùa tiêu chín - "Khi vị cay của gió" trở thành sinh kế

Sáng sớm trên Núi Cấm, màn sương mỏng vẫn còn vương trên những triền đá. Ở độ cao gần 700m, không khí mát lạnh pha chút hanh khô của gió núi – điều kiện mà người dân nơi đây gọi vui là “lộc trời” dành cho cây tiêu. Trong cái se lạnh đặc trưng của vùng Thất Sơn, từng tốp người đã lặng lẽ vào vườn. Mùa thu hoạch tiêu – mùa “đánh thức vị cay của gió” – lại về.

“Hái tiêu là phải tranh thủ từ tinh mơ”

Men theo con đường nhỏ quanh co, chúng tôi gặp anh Liêm (ấp Vồ Bà) – một nông dân đã gắn bó hơn 10 năm với cây tiêu.

Đôi tay thoăn thoắt, anh vừa hái vừa nói: “Tiêu ở đây không giống dưới đồng bằng. Nhờ đất đá núi và gió trời, hạt nhỏ thôi mà cay đậm, thơm lâu. Nhưng phải hái đúng lúc, trễ vài ngày là mất chất liền.”

Trên những dây tiêu bám mình vào trụ sống, từng chùm quả chen nhau chín rộ. Màu xanh đậm của hạt già xen lẫn sắc đỏ căng mọng của hạt chín tạo nên một bức tranh vừa mộc mạc, vừa rực rỡ giữa núi rừng.

“Nhặt” từng hạt tiêu như chọn ngọc

Khác với nhiều vùng trồng tiêu đại trà, ở Núi Cấm, công đoạn sau thu hoạch gần như vẫn giữ nguyên phương thức thủ công.

Dưới mái hiên đơn sơ, người dân tỉ mẩn tách từng hạt tiêu chín đỏ khỏi chùm. Bà con cho biết, tiêu đỏ là loại quý nhất: “Phải lựa từng hạt chín cây mới làm được. Ít nhưng bán được giá, khách cũng thích hơn vì thơm dịu, hậu ngọt.”

Những nong tiêu được đem ra phơi dọc theo triền núi. Không máy sấy, không công nghệ hiện đại, chỉ có nắng và gió của Thất Sơn làm nhiệm vụ hong khô. Hạt tiêu dần săn lại, lớp vỏ nhăn đều, tỏa mùi thơm cay nồng đặc trưng.

Khi đặc sản trở thành “ký ức mang về”

Những ngày này, lượng du khách tìm đến Núi Cấm tăng lên rõ rệt. Ngoài hành hương, nhiều người còn ghé các vườn tiêu để tận mắt chứng kiến mùa thu hoạch.

Một du khách từ Cần Thơ, chia sẻ: “Ngửi mùi tiêu phơi ngoài nắng rất khác, cay nhưng dễ chịu. Mua về làm quà cũng thấy ý nghĩa hơn vì biết rõ nguồn gốc.”

Mỗi gói tiêu 500g được người dân cẩn thận đóng lại, không chỉ là một loại gia vị, mà còn là kết tinh của đất đá, khí hậu và công sức con người vùng Bảy Núi.

Giữa không gian mênh mang của núi rừng, cầm trên tay những hạt tiêu đỏ sẫm, hít sâu mùi thơm nồng ấm, người ta chợt hiểu: có những hương vị không chỉ để nếm, mà còn để nhớ. Và tiêu Núi Cấm – chính là một hương vị như thế.

Bài toán giữ thương hiệu “tiêu Núi Cấm”

Dù có tiềm năng, nhưng việc phát triển hồ tiêu tại đây vẫn đối mặt không ít thách thức: diện tích nhỏ lẻ, thiếu liên kết…

Với diện tích trồng hồ tiêu: 0,5 ha. Hằng năm anh Liêm thu hoạch được khoảng 540 kg tiêu tươi. Sau khi phân loại sẽ thu được khoảng 360 kg tiêu đỏ (tương ứng 120 tiêu đỏ khô) và 180 kg tiêu xanh (tương ứng 60 kg tiêu đen khô); với giá bán 350.000 đồng/kg tiêu đỏ và 180.000 đồng/kg tiêu đen sẽ mang về cho anh thu nhập 52.800.000 đồng/năm.

Quy trình trồng tiêu theo hướng hữu cơ và thuận thiên thì chất lượng tiêu Núi Cấm được khách hàng ưa chuộng và đánh giá cao. Do đó, giá bán thường cao hơn giá thị trường từ 30.000 đ – 50.000 đ/kg.

Thấy được lợi thế của sản phẩm, anh Liêm dự định sẽ đăng ký với UBND xã Núi Cấm, lấy Tiêu Núi Cấm là một trong những sản phẩm OCOP của địa phương, sẽ mở rộng diện tích trồng lên 1 ha trong thời gian tới.

“Khí hậu trên núi rất trong lành nên cây tiêu phát triển tốt, ít bị sâu bệnh phá hoại nên hầu như quanh năm ít cần xài đến phân bón hay thuốc hóa học. Nhờ vậy, sản phẩm hạt tiêu núi Cấm đảm bảo chất lượng an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng”- anh Liêm chia sẻ thêm.

                                                                                                                                                        Phan Út (TTDVTH)